Top10VPN heeft een onafhankelijke redactie. We kunnen commissie krijgen als je een VPN aanschaft via onze links.
Wat is een Virtual Private Network (VPN) en hoe werkt het?
Overzicht
In deze gids leggen we uit wat een Virtual Private Network (VPN) is, in het Nederlands ook wel virtueel privénetwerk of virtueel particulier netwerk genoemd. We bespreken hoe een VPN werkt, wat je ermee kunt doen en waar de beperkingen liggen. Na het lezen weet je precies waarvoor een VPN bedoeld is en kun je beter bepalen of je er zelf een nodig hebt.
Een Virtual Private Network (VPN) is software die eerst een versleutelde verbinding tot stand brengt tussen je apparaat en een externe server. Pas daarna maakt je apparaat verbinding met een website of app.
Wanneer je via een VPN verbonden bent met zo’n server, verandert het openbare IP-adres van je apparaat. Voor websites en apps lijkt het daardoor alsof je vanaf een andere locatie online bent.
Door je IP-locatie te wijzigen kun je geo-blokkades op websites en streamingdiensten omzeilen, evenals strenge internetfirewalls in landen waar veel censuur is. Je internetverkeer wordt versleuteld, waardoor internetproviders (ISP’s) en andere nieuwsgierige partijen minder makkelijk kunnen zien welke websites je bezoekt of wat je online doet.
Er bestaan verschillende soorten virtuele privénetwerken. In deze gids richten we ons vooral op persoonlijke VPN’s, ook wel commerciële of consumenten-VPN’s genoemd. Dat zijn VPN-diensten die je eenvoudig op je eigen apparaten kunt installeren.
We hebben ook een korte, praktische video gemaakt voor wie liever kijkt dan leest:
Waarom op ons vertrouwen?
We zijn volledig onafhankelijk en beoordelen VPN’s sinds 2016. Ons advies is gebaseerd op onze eigen testresultaten en wordt niet beïnvloed door financiële incentives. Ontdek wie wij zijn en hoe we VPN’s testen.
| VPN’s getest | 61 |
| Totaal aantal testuren | meer dan 30.000 |
| Gecombineerde jaren aan ervaring | meer dan 50 jaar |
Hoe werkt een VPN?
Zoals hierboven uitgelegd, maakt een VPN een versleutelde verbinding tussen je apparaat en een externe VPN-server. Deze beveiligde verbinding wordt ook wel een VPN-tunnel genoemd.
Zodra je verbinding maakt met een VPN-server, verloopt al het internetverkeer van je apparaat eerst via die server. De server stuurt jouw verzoek vervolgens door naar de website die je bezoekt, de app die je gebruikt of het bedrijfsnetwerk waarmee je op afstand verbinding wilt maken.
De website of app stuurt de gegevens vervolgens via dezelfde route terug naar je apparaat: eerst naar de VPN-server, daarna via de VPN-tunnel en uiteindelijk weer naar je apparaat.
Dit proces bestaat uit vijf belangrijke stappen, die we hieronder kort uitleggen.
De belangrijkste stappen van een VPN-verbinding
- Handshake en authenticatie
- Versleutelen
- Inkapselen
- Ontsleutelen, doorsturen en opnieuw versleutelen
- Hash-authenticatie
VPN-protocollen en versleutelingsalgoritmen
Voor de werking van een VPN zijn VPN-protocollen en versleutelingsalgoritmen essentieel.
Kort gezegd bepaalt het VPN-protocol hoe de VPN-tunnel wordt opgezet, terwijl het versleutelingsalgoritme de gegevens versleutelt die door die tunnel worden verzonden.
Afhankelijk van het gekozen protocol kan een VPN-verbinding verschillen in snelheid, stabiliteit en beveiliging. De meeste goede VPN-apps laten je het protocol zelf kiezen in de instellingen. De veiligste open standaarden op dit moment zijn WireGuard en OpenVPN.
Voor extra bescherming raden we ook aan om protocollen te gebruiken die Perfect Forward Secrecy (PFS) ondersteunen.
De versleutelingscode is het algoritme (d.w.z. een reeks regels) dat wordt gebruikt om gegevens te versleutelen en te ontsleutelen. Deze algoritmen werken meestal met een specifieke sleutellengte. In het algemeen geldt: hoe langer de sleutel, hoe sterker de versleuteling.
Zo wordt AES-256 bijvoorbeeld als veiliger beschouwd dan AES-128. Waar mogelijk raden we aan om een VPN te gebruiken die AES- of ChaCha20-versleuteling ondersteunt.
Wat kun je met een VPN doen?
Tot op de dag van vandaag circuleren er nog veel misverstanden over wat een persoonlijke VPN wél en niet kan.
Die verkeerde informatie maakt het vooral voor beginners lastig om te bepalen of ze überhaupt een VPN nodig hebben.
Om wat duidelijkheid te scheppen, zetten we hier acht voordelen van een hoogwaardige VPN op een rij.
Je online privacy beschermen
Een goede VPN verbergt je echte IP-adres en vervangt het door een anoniem adres. Daardoor wordt het voor websites veel lastiger om je te identificeren.
Daarnaast versleutelt een VPN je internetverkeer, zodat je internetprovider (ISP) niet kan volgen welke websites en apps je gebruikt.
Zonder VPN kan je ISP alle websites die je bezoekt zien en deze informatie vaak opslaan.
In sommige landen zijn ISP’s zelfs wettelijk verplicht om internetactiviteit van klanten langdurig te bewaren.
Dat geldt bijvoorbeeld in de VS, het VK, Australië en grote delen van Europa. Overheden kunnen zo op elk gewenst moment toegang krijgen tot deze gegevens.
Veel van deze landen zijn lid van internationale samenwerkingen zoals de Five Eyes-alliantie, die zijn opgezet om massale surveillancedata te verzamelen en te delen tussen de deelnemende landen.
Geo-geblokkeerde content streamen
Streamingdiensten zoals Netflix en Prime Video bieden in elk land een andere contentcatalogus.
Op basis van je IP-adres bepalen deze platforms waar je je bevindt — en dus welke films en series je te zien krijgt.
Met een VPN kun je je IP-adres wijzigen naar een ander land. Daardoor lijkt het alsof je vanaf die locatie online bent, waardoor je geo-beperkingen kunt omzeilen en toegang krijgt tot content die normaal gesproken niet beschikbaar is in jouw regio. Zo kun je bijvoorbeeld extra titels bekijken op Netflix, Amazon Prime Video en andere internationale streamingplatforms.
Torrentbestanden anoniem downloaden
Torrentbestanden downloaden zonder VPN brengt risico’s met zich mee. Je IP-adres is namelijk zichtbaar voor andere gebruikers (peers) in dezelfde torrent-swarm.
Daarnaast kan je internetprovider (ISP) precies zien welke bestanden je downloadt of deelt. In sommige gevallen werken providers samen met rechthebbenden en autoriteiten, die vervolgens meldingen of juridische waarschuwingen kunnen sturen bij vermoedelijke auteursrechtinbreuk.
Een VPN biedt hier extra bescherming. Door je P2P-verkeer te versleutelen en je openbare IP-adres te verbergen, wordt het veel moeilijker voor internetproviders, auteursrechthebbenden of andere peers om te zien wat je downloadt of deelt.
Internetcensuur omzeilen
In sommige landen blokkeren overheden duizenden websites om de toegang tot informatie te beperken.
Volgens ons onderzoek hebben internetblokkades niet alleen gevolgen voor burgers, maar kosten ze ook de wereldeconomie jaarlijks miljarden.
Een bekend voorbeeld is de zogeheten “Grote Firewall van China”, waarmee populaire websites zoals Google, Facebook en YouTube worden geblokkeerd.
In landen met strenge internetcensuur kunnen zowel inwoners als reizigers een VPN gebruiken om websiteblokkades te omzeilen en toegang te krijgen tot het wereldwijde internet.
De VPN’s die in dit soort situaties het beste werken, maken gebruik van obfuscation- of stealth-technologie. Daarmee wordt VPN-verkeer vermomd als normaal internetverkeer, zodat het VPN-gebruik moeilijker te detecteren is door geavanceerde filters en censuursystemen.
Veilig blijven op openbare wifi-netwerken
Hoewel veel openbare wifi-netwerken tegenwoordig redelijk veilig zijn, blijven er risico’s bestaan — vooral wanneer je per ongeluk verbinding maakt met een vals wifi-netwerk.
Een VPN is een effectief hulpmiddel om veilig te surfen op openbare wifi. Een betrouwbare VPN op openbare wifi-netwerken beschermt je tegen een aantal bedreigingen die nog steeds bestaan.
Door al je internetverkeer te versleutelen, worden gegevens onleesbaar voor hackers. Als iemand je verbinding probeert te onderscheppen, zie je alleen een wirwar van onbegrijpelijke tekens.
Daarnaast voorkomt een VPN dat de eigenaar van het wifi-netwerk kan meekijken met je internetactiviteiten.
Bandbreedtebeperkingen voorkomen
Sommige internetproviders vertragen bewust je verbinding om netwerkcongestie tijdens piekuren te beperken of om te voorkomen dat je te veel data verbruikt. Dit staat bekend als bandbreedtebeperking.
Providers richten zich vaak op activiteiten die veel data gebruiken, zoals streamen, online gamen of het downloaden van grote bestanden of torrenten.
Een VPN voorkomt dat je provider kan zien wat je doet, waardoor je bandbreedte niet wordt beperkt.
Geld besparen bij online aankopen
De prijs van online producten kan per land verschillen, omdat webshops je IP-locatie gebruiken om prijzen aan te passen.
Dit merken we vooral bij streamingdiensten zoals Netflix en bij online videogames op platforms zoals Steam.
Ook belastingtarieven en lokale toeslagen kunnen van invloed zijn op de prijs van een product, afhankelijk van waar je verbinding maakt.
Met een VPN kun je eenvoudig je virtuele locatie wijzigen, waardoor je mogelijk toegang krijgt tot goedkopere prijzen of kortingen die anders niet zichtbaar zijn.
Op afstand toegang krijgen tot bedrijfsnetwerken
Om veiligheidsredenen geven veel kantoor- of bedrijfsnetwerken alleen toegang aan goedgekeurde IP-adressen.
Als je vaak reist of een dynamisch thuis-IP gebruikt dat regelmatig verandert, kan dit lastig zijn; je moet steeds je netwerkbeheerder vragen om je nieuwe IP-adres op de witte lijst te zetten.
Sommige VPN-diensten bieden dedicated IP-adressen aan, die uniek zijn voor jou en door niemand anders worden gebruikt.
Deze optie kost vaak extra, maar zorgt ervoor dat je altijd hetzelfde IP-adres behoudt, zodat je overal toegang hebt tot systemen en webservices die gebruikmaken van IP-whitelisting.
Wat doet een VPN niet?
Inmiddels is waarschijnlijk duidelijk dat je online activiteiten meer privé zijn met een VPN dan zonder. Toch is het belangrijk om te weten dat een VPN je niet volledig anoniem maakt.
Het versleutelen van je internetverkeer en het verbergen van je echte IP-adres zijn belangrijke stappen voor je privacy. Maar er zijn nog andere manieren waarop bedrijven, websites of overheden je online kunnen identificeren of volgen.
Een virtueel privénetwerk beschermt je niet tegen:
- Cookies en trackers. Cookies en webtrackers zijn kleine bestanden die websites en adverteerders gebruiken om hun diensten te personaliseren. Ze slaan informatie op, zoals naam, geslacht, locatie en soms surfgedrag, die kan worden gebruikt om je te identificeren, zelfs wanneer je een VPN gebruikt.
- Malware/phishing. Sommige VPN-diensten bieden tegenwoordig extra functies zoals advertentie- of trackerblokkering. Toch vervangen deze geen goede antivirussoftware. Ze beschermen je dus niet volledig tegen malware, phishing of andere cyberaanvallen.
- Browser-fingerprinting. Websites kunnen ook informatie verzamelen over je apparaat, zoals je besturingssysteem, browser en hardware. Samen vormen deze gegevens een unieke digitale ‘vingerafdruk’ waarmee je alsnog gevolgd en geïdentificeerd kunt worden.
- Traffic-fingerprinting. Zelfs met een VPN kan je internetprovider nog steeds zien dat je data verstuurt naar een VPN-server. De inhoud en bestemming van het verkeer blijft verborgen, maar door patronen in timing en datavolume te analyseren kan soms worden afgeleid welk type activiteit plaatsvindt (bijvoorbeeld browsen, streamen of P2P-verkeer). Dit staat bekend als ‘traffic fingerprinting’.
- Accountmonitoring. Als je bent ingelogd op persoonlijke accounts — zoals Facebook of Google-diensten — kunnen deze platforms je activiteiten blijven volgen en koppelen aan je profiel, ongeacht of je een VPN gebruikt.
Wil je je online privacy verder verbeteren? In onze gids over de beste privé-browsers laten we zien hoe je tracking verder kunt beperken, naast het gebruik van een VPN.
Als je op zoek bent naar maximale anonimiteit tijdens het browsen, kun je ook de Tor Browser overwegen. Tor werkt op een andere manier dan een VPN en biedt extra anonimiteit, al zijn er ook enkele nadelen waar je rekening mee moet houden.
Relevante informatiebronnen
Als je nog meer wilt weten over VPN’s, vind je in de onderstaande gidsen extra uitleg en praktische tips:
