Czy VPN jest legalny?

Usługi VPN są legalne w niemal wszystkich krajach na świecie, w tym w Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Kanadzie, Australii, Nowej Zelandii i większości Europy.

Nadal jednak podlegasz prawom kraju, w którym się znajdujesz, a nie prawom kraju, przez który przekierowujesz swoje połączenie internetowe.

Innymi słowy, nielegalne działania w sieci są nadal nielegalne, nawet gdy korzystasz z VPN-u, niezależnie od serwera, z którym się łączysz.

Usługi VPN mogą udostępniać swoje serwery (i adresy IP) w krajach, w których korzystanie z nich jest nielegalne lub ograniczone. Na przykład ExpressVPN pozwala użytkownikom łączyć się z serwerami VPN na Białorusi i w Turcji.

Korzystanie z tych serwerów VPN jest całkowicie legalne, o ile nie znajdujesz się fizycznie w jednym z 12 krajów wymienionych poniżej.

Dzieje się tak, ponieważ usługi VPN czasami wykorzystują wirtualne lokalizacje serwerów, które w rzeczywistości nie znajdują się w przypisanym im kraju.

Na przykład serwery ExpressVPN dla Białorusi i Turcji znajdują się w Holandii, gdzie usługi VPN są legalne.

Co ważne, nie wszystkie sieci VPN są sobie równe i nie wszystkie usługi VPN są bezpieczne.

Po ustaleniu, czy VPN jest legalny w Twoim kraju, musisz rozważyć inne czynniki, które mogą wpłynąć na Twoje bezpieczeństwo w sieci.

Obejmują one jurysdykcję Twojej usługi VPN, jej politykę przechowywania logów oraz zabezpieczenia. Ważne są również przepisy dotyczące pobierania torrentów i stanowisko Twojego kraju w sprawie praw cyfrowych, nawet jeśli korzystanie z VPN-ów jest legalne.

Najlepiej wybrać VPN o niezależnie zweryfikowanej polityce braku logów, który udowodnił, że nie przechowuje żadnych danych dot. aktywności ani logów połączeń.

Używanie VPN-ów jest nielegalne w Iraku, Korei Północnej, Turkmenistanie i na Białorusi oraz bardzo mocno ograniczone w Chinach, Iranie, Omanie, Rosji, Turcji i ZEA. Restrykcje dotyczące VPN-ów zostały również ostatnio wprowadzone w Pakistanie.

Kraje w poniższej tabeli są oznaczone według stopnia surowości ich praw i ograniczeń dotyczących korzystania z usług VPN. „Znaczny” to najsurowszy poziom ograniczeń – zaraz po nim mamy stopień „umiarkowany” i „nieznaczny”.

Kraj	Przepisy dot. używania VPN	Blokady mediów społecznościowych	Cenzura	Inwigilacja
Białoruś	Nielegalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Chiny	Ograniczone	Znaczne	Znaczna	Znaczna
Iran	Ograniczone	Znaczne	Znaczna	Znaczna
Irak	Nielegalne	Umiarkowane	Umiarkowana	Nieznaczna
Korea Północna	Nielegalne	Znaczne	Znaczna	Znaczna
Oman	Ograniczone	Nieznaczne	Znaczna	Umiarkowana
Mjanma	Ograniczone	Znaczne	Znaczna	Znaczna
Pakistan	Ograniczone	Umiarkowane	Umiarkowana	Umiarkowana
Rosja	Ograniczone	Umiarkowane	Znaczna	Umiarkowana
Turcja	Ograniczone	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Turkmenistan	Nielegalne	Znaczne	Znaczna	Znaczna
ZEA	Ograniczone	Umiarkowane	Znaczna	Umiarkowana

Tabela podsumowująca przepisy dotyczące usług VPN w 12 krajach o największych ograniczeniach.

Oto bardziej szczegółowa lista przepisów dotyczących usług VPN w 12 krajach, gdzie korzystanie z VPN-ów jest nielegalne lub podlega najsurowszym ograniczeniom:

1. Białoruś

Na Białorusi korzystanie z VPN-ów jest nielegalne.

Białoruś zakazuje korzystania z usług VPN, ponieważ uważa je za metodę podważania prawa. W lutym 2015 roku Ministerstwo Łączności tego kraju orzekło przeciwko korzystaniu ze środków anonimizujących takich jak VPN-y.

Sieć Tor, która umożliwia anonimową komunikację i dostęp do Dark Web, również jest blokowana na Białorusi od 2016 roku.

Wciąż nie wiadomo, czy rząd jest w stanie powstrzymać rozwijający się rynek usług VPN. Na razie każdemu, kto zostanie przyłapany na korzystaniu z VPN-u na Białorusi, grozi nieokreślona grzywna.

2. Chiny

W Chinach można używać tylko VPN-ów zatwierdzonych przez rząd.

Korzystanie z VPN-ów w Chinach jest teoretycznie legalne. Wszystkie usługi VPN muszą jednak uzyskać zezwolenie od Komunistycznej Partii Chin (CCP), zanim zostaną dopuszczone do działania w tym kraju.

Często wymaga to zgody na takie warunki, jak rejestrowanie danych, co czyni VPN bezcelowym z punktu widzenia ochrony prywatności.

Choć pojawiają się sugestie, że Chiny mogą wkrótce otworzyć branżę VPN na inwestycje zagraniczne, to obecnie korzystanie z niedozwolonych VPN-ów może skutkować karą grzywny w wysokości do 15 000 juanów (około 2 200 $). Mimo tego wiele osób wciąż chce korzystać z VPN-ów w Chinach.

3. Iran

Legalne jest używanie jedynie usług VPN zatwierdzonych przez rząd.

Iran od 2013 roku blokuje niesankcjonowane usługi VPN, natomiast państwowe VPN-y są intensywnie monitorowane.

Za korzystanie z sieci VPN, która nie jest sankcjonowana przez rząd Iranu, grozi kara do roku więzienia.

4. Irak

W Iraku korzystanie z usług VPN jest nielegalne.

Usługi VPN są zakazane w Iraku od 2014 roku. Rząd twierdzi, że zakaz ten ma na celu uniemożliwienie organizacjom terrorystycznym wpływania na społeczeństwo za pośrednictwem mediów społecznościowych.

Urzędnicy irackiego rządu korzystają z VPN, mimo że oficjalnie nie ma żadnych wyjątków od reguły.

5. Korea Północna

W Korei Północnej korzystanie z usług VPN jest nielegalne.

Koreańczycy nie mają dostępu do zagranicznych mediów. Nic więc dziwnego, że usługi VPN również są tam nielegalne.

Kara za korzystanie z VPN-ów jest nieznana, ponieważ działania Korei Północnej są tajne.

Także krajowy internet jest mocno cenzurowany, a zagraniczni dyplomaci nie mogą z niego korzystać.

6. Oman

W Omanie legalne są tylko usługi VPN dopuszczone przez sułtanat.

Od 2010 roku Oman zakazuje korzystania z wszelkich VPN-ów, z wyjątkiem tych, które zostały dopuszczone przez sułtanat. Wyjątki te dotyczą jedynie korporacyjnych usług VPN, które muszą ubiegać się o autoryzację.

Wszyscy zatwierdzeni dostawcy korporacyjnych usług VPN muszą prowadzić dzienniki użytkowania sieci.

Korzystanie z VPN do celów prywatnych jest w Omanie nielegalne, aby uniemożliwić obywatelom omijanie cenzury. Próba obejścia tych przepisów podlega karze grzywny w wysokości 1 300 $.

7. Mjanma

VPN-y są legalne w teorii, a blokowane w praktyce.

Mjanma blokuje usługi VPN od około 30 maja 2024 roku. Od tamtego czasu lokalne media donoszą o aresztowaniach i karach pieniężnych nakładanych przez policję w wyniku kontroli telefonów w poszukiwaniu usług VPN.

Proponowana ustawa o cyberbezpieczeństwie z 2021 roku sugerowała karę pozbawienia wolności od roku do lat trzech oraz grzywnę w wysokości do 2 800 $ za nieupoważnione korzystanie z usług VPN. Jak na razie jednak ustawa oficjalnie nie weszła w życie.

Choć teoretycznie VPN-y pozostają legalne w Mjanmie, w praktyce wydają się zabronione dla zwykłych obywateli.

Monitorujemy sytuację i będziemy stosownie aktualizować niniejszy przewodnik. Mjanma zostanie dodana do odpowiedniej sekcji, gdy legalność usług VPN w kraju zostanie wyjaśniona. Do tego czasu zalecamy ostrożność, jeśli rozważasz korzystanie z VPN-u w Mjanmie.

8. Pakistan

VPN-y są legalne, ale podlegają ścisłym ograniczeniom.

Pakistan Telecommunication Authority (PTA) coraz agresywniej ogranicza wolność internetu w kraju.

W następnie gwałtownego wzrostu popularności usług VPN używanych do omijania blokady platformy X nałożonej na początku 2024 roku PTA zaostrzyło przepisy dotyczące funkcjonowania VPN-ów.

Zgodnie z nowymi przepisami, w kraju mogą działać wyłącznie zarejestrowane VPN-y, a zatwierdzeni dostawcy muszą gromadzić dane użytkowników i udostępniać je władzom na żądanie.

Niezarejestrowane i darmowe sieci VPN są aktywnie blokowane przez rząd. Oficjalnie ma to służyć walce z cyberzagrożeniami, ale trudno nie odnieść wrażenia, że prawdziwy cel jest bardziej mroczny: większa kontrola nad ruchem internetowym obywateli i ograniczanie dostępu do globalnych platform społecznościowych.

Jeśli wybierasz się do Pakistanu, najlepiej pobrać bezpieczny VPN z zaawansowaną technologią maskowania jeszcze przed przyjazdem do kraju.

9. Rosja

W Rosji legalne są jedynie usługi VPN zatwierdzone przez rząd.

Rosja zakazała korzystania z niezatwierdzonych sieci VPN, aby uniemożliwić dostęp do „nielegalnych treści”. Rosyjscy dostawcy usług internetowych egzekwują zakaz poprzez blokowanie stron internetowych oferujących usługi VPN, jednak niektóre z nich wciąż są dostępne.

Rosyjska agencja rządowa ds. cenzury, Roskomnadzor blokuje niemal 500 różnych usług VPN i regularnie zakłóca działanie popularnych protokołów VPN, takich jak OpenVPN czy WireGuard, aby maksymalnie utrudnić omijanie krajowej zapory sieciowej.

Kara za korzystanie z niezatwierdzonej usługi VPN w Rosji jest surowa i wynosi 300 000 RUB (3 100 $) dla użytkownika i 700 000 RUB dla dostawcy usługi.

10. Turcja

VPN-y są w Turcji legalne, ale ich używanie podlega ograniczeniom.

Rząd turecki ogranicza korzystanie z VPN-ów od 2016 roku, uzasadniając to względami bezpieczeństwa narodowego i „walką z terroryzmem”.

W tym samym roku Turcja zablokowała sieć Tor oraz 10 dostawców VPN. W 2023 roku Turecki Urząd ds. Technologii Informacyjnych i Komunikacji (BTK) rozszerzył blokady o kolejne 16 aplikacji VPN.

W 2024 roku władze poszły jeszcze dalej i w ramach szeroko zakrojonej operacji zablokowały następnych 27 dostawców VPN.

11. Turkmenistan

W Turkmenistanie korzystanie z usług VPN jest nielegalne.

Turkmenistan zakazał korzystania z VPN-ów w 2015 roku, aby ocenzurować zagraniczne media. Wszystkie proxy i usługi VPN są wykrywane i blokowane przez państwowego dostawcę usług internetowych, Turkmenet.

Ceny Internetu w Turkmenistanie są celowo zawyżane, aby zniechęcić ludzi do korzystania. Miesięczny abonament kosztuje 213 $ za 8 Kb/s – to więcej niż wynosi średnia miesięczna pensja w tym kraju.

Korzystanie z usług VPN w Turkmenistanie może skutkować nieokreśloną grzywną i zastraszającym wezwaniem od Ministerstwa Bezpieczeństwa Narodowego na „rozmowę prewencyjną”.

12. Zjednoczone Emiraty Arabskie (ZEA)

VPN-y są legalne, ale ich niewłaściwe użycie grozi ogromnymi karami.

Usługi VPN są w ZEA całkowicie legalne, o ile służą do zgodnych z prawem celów, takich jak ochrona danych czy bezpieczeństwo firmowe.

Problem zaczyna się wtedy, gdy VPN jest używany do omijania państwowej cenzury lub ukrywania działań niezgodnych z prawem. ZEA od lat mocno kontrolują dostęp do internetu, blokując między innymi strony hazardowe oraz darmowe usługi VoIP, takie jak WhatsApp czy FaceTime. W praktyce ma to chronić interesy lokalnych operatorów telekomunikacyjnych, Etisalat i Du.

Jeśli użytkownik zostanie przyłapany na korzystaniu z VPN-u w celu uzyskania dostępu do zablokowanych treści, ukrycia przestępstwa lub zatajenia tożsamości podczas nielegalnej aktywności online, konsekwencje mogą być bardzo poważne.

Zgodnie z przepisami z zakresu przeciwdziałania cyberprzestępczości z 2021 roku grozi za to kara więzienia oraz astronomiczne grzywny od 500 000 AED (około 136 000 $) aż do 2 000 000 AED (około 545 000 $).

Zidentyfikowaliśmy 16 krajów, w których usługi VPN są legalne, ale obowiązują w nich inne przepisy istotnie ograniczające wolności cyfrowe. Często obejmują one inwigilację, cenzurę Internetu i blokowanie treści.

Poniższa tabela podsumowuje prawa obowiązujące w krajach, w których istnieją znaczące ograniczenia dotyczące Internetu, takie jak nadzór i cenzura online.

Każdy kraj jest oznaczony w zależności od stopnia restrykcji. „Znaczny” to najsurowszy poziom ograniczeń – po nim mamy stopień „umiarkowany” i „nieznaczny”

Kraj	Przepisy dot. VPN-ów	Blokady mediów społecznościowych	Cenzura	Inwigilacja
Kambodża	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Kuba	Legalne	Nieznaczne	Znaczna	Znaczna
Egipt	Legalne	Umiarkowane	Umiarkowana	Umiarkowana
Erytrea	Legalne	Umiarkowane	Umiarkowana	Umiarkowana
Etiopia	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Umiarkowana
Indonezja	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Kazachstan	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Umiarkowana
Malezja	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Arabia Saudyjska	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Sudan	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Umiarkowana
Syria	Legalne	Nieznaczne	Znaczna	Znaczna
Tajlandia	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Uganda	Legalne	Znaczne	Znaczna	Umiarkowana
Uzbekistan	Legalne	Umiarkowane	Znaczna	Znaczna
Wenezuela	Legalne	Umiarkowane	Umiarkowana	Umiarkowana
Wietnam	Legalne	Umiarkowane	Umiarkowana	Umiarkowana